Daily Energy Security Brief — 2026-09-28

Küresel Enerji Güvenliği Gündemi — 28 Eylül 2026

1. Hürmüz Boğazı krizi tırmanıyor: ABD-İran müzakereleri çıkmazda, petrol fiyatları sıçradı

Ortadoğu'da enerji güvenliğini tehdit eden en kritik gelişme Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin sürmesi. ABD Başkanı Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik diplomatik çözüm teklifini reddetti ve saatler sonra boğazda patlamalar duyuldu. Güney İran'daki Kışm Adası yakınında geçiş yapan gemilere çok sayıda gemisavar füzesi ve dronun ateşlendiği bildirildi. İran makamları boğazda saldırı olduğunu doğrulamazken, sularda gemilere yönelik saldırılar sürüyor; geçtiğimiz hafta bir Hindistan yük gemisi vuruldu ve bir denizci öldü. BM Genel Kurulu'nda İran, yedi koşulu karşılanırsa Hürmüz Boğazı'nı bir hafta içinde yeniden açmayı önerdi; bu koşullar arasında ablukanın kaldırılması, dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve tüm cephelerdeki saldırıların durdurulması yer aldı. Daha önce 24 Eylül'de Brent petrol 103 doların üzerine çıkmış, 24 Eylül sabahı 106 dolar civarında işlem görmüştü.

Kaynak: Al Jazeera, https://www.aljazeera.com/economy/2026/9/27/strait-of-hormuz-tensions-linger-as-iran-and-us-move-further-from-a-deal

2. Rusya'da akaryakıt krizi derinleşiyor: Ukrayna dronları rafinerileri art arda vuruyor

Rusya-Ukrayna enerji savaşı cephesinde son günlerde belirgin bir tırmanış var. İki büyük Rus petrol rafinerisi, Ukrayna drone saldırıları sonrası artan akaryakıt kıtlığı ortasında faaliyetlerini durdurdu. Veriler durumun ciddiyetini gösteriyor: Eylül ortası itibarıyla Rusya genelinde benzin istasyonlarının yaklaşık %45'inde AI-92, %53'ünde ise AI-95 benzini bulunmuyordu; Ağustos sonunda bu oranlar sırasıyla %33 ve %38 idi. 2026 başından bu yana Ukrayna, Rus petrol rafinerilerine 70'ten fazla saldırı düzenledi ve düzinelerce tesis hasar gördü; sadece Ağustos ayında altı büyük tesis onarım için kapandı. EA Analytics'e göre Rusya'daki rafinaj hacimleri bu kesintiler nedeniyle 2002'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. 25 Eylül'de Rusya'nın en büyük rafinerilerinden biri olan Perm'deki Lukoil tesisi de vurularak günlerce yanan büyük bir yangına sahne oldu.

Kaynak: HotAir, https://hotair.com/john-s-2/2026/09/25/two-more-russian-refineries-shut-down-operations-after-drone-strikes-n3819364

3. ABD, Rusya'ya yönelik en kapsamlı yaptırım paketini yürürlüğe soktu

Enerji sanksiyonları cephesinde büyük bir gelişme yaşandı: 18 Eylül 2026'da ABD Başkanı, "Lindsey O. Graham Rusya ve İran'ı Yaptırıma Bağlama Yasası"nı imzalayarak yürürlüğe koydu; bu yasa, yakın tarihte Rusya'ya karşı çıkarılan en kapsamlı ABD yaptırımı ve ticaret önlemleri paketi. Yasanın ikincil yaptırım hükümleri, ABD sınırlarının çok ötesine uzanarak Rusya veya Rusya bağlantılı taraflarla herhangi bir teması olan ABD dışı işletmeleri ve finans kurumlarını doğrudan ilgilendiriyor. Etkileri piyasada hızla görülmeye başladı: Rusya'nın ham petrol sevkiyatları son haftada, yeni ABD yaptırımları ve Suudi Arabistan'ın batı kıyısından arzın kademeli olarak toparlanmasının Moskova'nın kilit pazarlarındaki rekabeti artırmasıyla geriledi; 20 Eylül'e kadar dört haftalık ortalamada Rusya'nın deniz yoluyla ham petrol hacmi günlük 3,53 milyon varile düştü. Karadeniz'deki Novorossiysk limanından kargo sevkiyatlarının durması da bu düşüşte etkili oldu.

Kaynak: Bird & Bird / Bloomberg, https://www.twobirds.com/en/insights/2026/new-us-sanctions-on-russia-what-you-need-to-know ; https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-09-22/russian-oil-flows-dip-as-us-sanctions-saudi-supplies-loom

4. OPEC+ arz kesintilerini tamamladı, dördüncü çeyrekte "bekle-gör" moduna geçiyor

Ağustos başında alınan ve Eylül ayında uygulamaya konan karar, küresel petrol arzı görünümünü şekillendirmeye devam ediyor. OPEC+, 2023'te getirilen gönüllü arz kesintilerinin aşamalı geri alımını tamamlayarak Eylül ayında üretim kotalarını art arda altıncı ay günlük 188 bin varil artırmayı kabul etti. Ancak grup, jeopolitik risklere dikkat çekti: Ortak Bakanlar Düzeyinde İzleme Komitesi (JMMC) "enerji altyapısına yönelik saldırılar" konusunda endişelerini dile getirerek, hasar gören enerji varlıklarının tam kapasiteye restorasyonunun hem maliyetli hem de uzun sürdüğünü, bunun da genel arz elverişliliğini etkilediğini belirtti. Analistlere göre restorasyon kampanyasını tamamlayan OPEC+'ın arzda ek değişikliklere hızlıca gitmek için pek fazla teşviki yok; temel senaryo, grubun 2027 kota müzakerelerine hazırlanırken dördüncü çeyrekte üretimi sabit tutması yönünde.

Kaynak: Energy Connects / CNBC, https://www.energyconnects.com/news/oil/2026/august/opecplus-completes-rollback-of-oil-production-cuts-with-september-hike/ ; https://www.cnbc.com/2026/08/02/opec-agrees-september-oil-hike-completing-rollback-of-voluntary-cuts.html

5. Türkiye'de doğalgaz talebi beklentilerin üzerinde seyrediyor, BOTAŞ depoları erken doldu

Türkiye enerji piyasasında Eylül ayı verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Dünya Enerji Konseyi Türkiye'nin Eylül 2026 raporuna göre toplam gaz talebi, 12 aylık toplamda 55 milyar metreküpe gerilemesi beklenirken hâlâ 57,3 milyar metreküp seviyesinde bulunuyor; bu da son 7-8 yılın en yağışlı yılı için beklenenin üzerinde bir gaz talebine işaret ediyor. Öte yandan arz güvenliği açısından olumlu bir gelişme de kaydedildi: BOTAŞ'ın başarısı sayesinde gaz depoları daha Temmuz ayında erkenden dolduruldu, bu nedenle depolama amaçlı gaz talebi Ağustos-Eylül-Ekim döneminde ortaya çıkmayacak. Elektrik tarafında da güçlü bir performans var: ATEV Eylül 2026 raporuna göre 12 aylık toplamda elektrik üretimi 358 TWh civarına yükselirken güneş, rüzgar ve yenilenebilir elektrik üretimi aylık rekorlar kırmaya devam etti. Ayrıca Ağustos ayında TPAO'nun Irak'taki Kerkük sahasında BP'den yüzde 15 hisse satın alması, Türkiye'nin bölgesel petrol varlıklarını genişletme çabalarının bir parçası olarak öne çıktı.

Kaynak: Dünya Enerji Konseyi Türkiye / Substack, https://barissanli.substack.com/p/turkiye-aylk-enerji-talebindeki-degisimlerde ; https://dunyaenerji.org.tr/aylik-turkiye-enerji-verileri-raporu-19/